Umowa zlecenie to najczęstsza forma dorabiania w trakcie studiów. Dla osoby, która ma status studenta i nie skończyła 26 lat, jest też najkorzystniejsza finansowo: w typowej sytuacji nie potrąca się z niej ani składek ZUS, ani podatku. Kwota z umowy jest wtedy kwotą, która trafia na konto.
Spis treści
Dwa niezależne zwolnienia
Korzystna sytuacja studenta na zleceniu wynika z dwóch osobnych przepisów, które warto rozróżniać, bo mają inne warunki:
- Zwolnienie ze składek ZUS i zdrowotnej – przysługuje uczniom szkół ponadpodstawowych i studentom do ukończenia 26 lat. Warunkiem jest status ucznia lub studenta.
- Ulga dla młodych (PIT-0) – zwalnia z podatku przychody do 85 528 zł rocznie osobom do 26 lat, niezależnie od tego, czy studiują.
Oba zwolnienia kończą się z dniem 26. urodzin, ale zwolnienie ze składek może skończyć się wcześniej, na przykład po obronie pracy dyplomowej.
Kiedy student traci zwolnienie ze składek
Status studenta trwa do dnia ukończenia studiów albo skreślenia z listy studentów. Dniem ukończenia studiów pierwszego stopnia jest dzień złożenia egzaminu dyplomowego. Osoba, która obroniła licencjat i zaczyna magisterkę, przez przerwę między studiami nie jest studentem. Zlecenie wykonywane w tym czasie jest oskładkowane.
Zwolnienie nie działa również, gdy student zawiera umowę zlecenie z własnym pracodawcą albo wykonuje na zleceniu pracę na rzecz pracodawcy, u którego ma też umowę o pracę. Wtedy zlecenie rozlicza się jak dodatkowy etat i składki są pobierane.
Minimalna stawka godzinowa w 2026 roku
Przy umowie zlecenie obowiązuje minimalna stawka za godzinę wykonania zlecenia. W 2026 roku wynosi ona 31,40 zł brutto. U studenta do 26 lat, ze względu na oba zwolnienia, jest to zwykle jednocześnie stawka netto. Zleceniodawca ma obowiązek potwierdzać liczbę przepracowanych godzin.
Przykład: ile zostaje na rękę
Studentka w wieku 21 lat pracuje w kawiarni na zleceniu, 60 godzin w miesiącu, po 31,40 zł brutto za godzinę:
- przychód brutto: 60 × 31,40 zł = 1884 zł,
- składki ZUS i zdrowotna: 0 zł (status studentki),
- zaliczka na PIT: 0 zł (ulga dla młodych),
- na konto trafia: 1884 zł.
Ta sama osoba po obronie licencjatu, ale przed rozpoczęciem magisterki, nadal nie płaciłaby podatku (ulga dla młodych działa do 26 lat), ale od wynagrodzenia pobierano by składki społeczne i zdrowotną. Kwota netto spadłaby wtedy o kilkaset złotych.
Co trzeba przekazać zleceniodawcy
Żeby zleceniodawca nie naliczał składek, musi wiedzieć, że zleceniobiorca jest studentem. Najczęściej wystarcza kopia legitymacji lub zaświadczenie z dziekanatu. Warto pamiętać o aktualizacji tych informacji, gdy status się zmienia: obrona, skreślenie, urlop dziekański (w czasie urlopu status studenta zwykle zostaje zachowany).
Ulga dla młodych nie wymaga osobnego oświadczenia. Płatnik stosuje ją automatycznie, a osoba, która chce, żeby zaliczki na podatek jednak pobierano, może złożyć wniosek o ich pobieranie.
Wpływ na inne świadczenia
Zarobki ze zlecenia, mimo zwolnienia z PIT, liczą się jako dochód przy wnioskach o stypendium socjalne i inne świadczenia zależne od dochodu. Mogą też mieć znaczenie dla rodziców, którzy w rocznym PIT rozliczają ulgę na pełnoletnie uczące się dziecko, bo prawo do tej ulgi zależy od wysokości dochodów dziecka. Zasady liczenia tego limitu warto sprawdzić w objaśnieniach Ministerstwa Finansów przed rozliczeniem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy student zaoczny też jest zwolniony ze składek?
Tak. Tryb studiów (stacjonarne, niestacjonarne) nie ma znaczenia, liczy się status studenta i wiek do 26 lat.
Czy student do 26 lat na zleceniu ma ubezpieczenie zdrowotne?
Nie z tytułu samego zlecenia. Zwykle jest zgłaszany do ubezpieczenia jako członek rodziny przez rodzica, a jeśli to niemożliwe, może go zgłosić uczelnia.
Czy trzeba składać PIT, jeśli cały przychód był zwolniony?
Jeśli wszystkie przychody mieściły się w uldze dla młodych i nie było innych przychodów, zeznanie roczne zwykle nie jest wymagane. Płatnik i tak wystawi PIT-11. Złożenie PIT-37 może się opłacić, gdy w ciągu roku pobrano zaliczki.
Źródła
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Ubezpieczenia osób wykonujących umowę zlecenia – zus.pl
- Ministerstwo Finansów – Ulga dla młodych – podatki.gov.pl
- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. – isap.sejm.gov.pl
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. Stawki, limity i zasady zmieniają się – przed podjęciem decyzji zweryfikuj je u źródła wskazanego w tekście lub skonsultuj z doradcą podatkowym.